Çevre Dostu Kamp: Doğayı Koruyarak Zevk Alın

İlk kamp sabahımı hiç unutmam. Çadırı toplamış, sırt çantamı sırtlamış, kendimle gurur duyuyordum. Sonra dönüp arkama baktım: otların yatmış olduğu bir dikdörtgen, ateş yaktığım yerde is kalmış birkaç taş, çalıların arasında parlayan bir ıslak mendil ve dişlerimi fırçalarken tükürdüğüm macun köpüğünün beyaz izi. O manzara midemi bulandırdı. Kendimi "doğa sever" sanıyordum ama geride bıraktığım şey bir sevgi değil, bir hasar listesiydi.

İşte leave no trace kamp anlayışıyla o sabah tanıştım. Türkçesiyle "iz bırakmama" ilkesi, kulağa katı bir kurallar listesi gibi gelse de aslında son derece pratik bir düşünme biçimi: ben buradan gittikten sonra buraya gelecek kişi ve buranın canlıları benim geçtiğimi anlamayacak. Bunu bir kez kafanıza yerleştirdiğinizde geri kalan her şey kendiliğinden akıyor.

Sorun tam olarak nedir?

Kamp alanlarının çoğu bir tek kişinin hatasıyla bozulmuyor; yüz kişinin küçük hatalarının üst üste binmesiyle bozuluyor. Ben "bir muz kabuğu ne yapsın ki" diye düşünüyordum. Ta ki popüler bir yayla girişinde, patikanın kenarında çürümeyi bekleyen onlarca kabuk, çekirdek ve poşet parçası görene kadar. Aynı hesap ateş için de geçerli: her kampçı "sadece birkaç taş" dizince, dere kenarı taş ocağına dönüyor.

İkinci sorun daha görünmez: toprak sıkışması ve bitki kaybı. Çadırı çimenli, yumuşak, güzel bir yere kurmak içgüdüsel geliyor. Ama o yumuşaklık, ayak basılmamış bir bitki örtüsünün göstergesi. Aynı noktaya birkaç hafta boyunca çadır kurulursa orada bir daha ot çıkmıyor. Ben artık en güzel yeri değil, en dayanıklı yeri arıyorum: çakıl, kum, kuru toprak, çıplak kaya, önceden kullanılmış düzlükler.

Yedi temel ilke, sadeleştirilmiş hâli

1. Önceden planla. Bölgenin izin durumunu, su kaynaklarını ve hava tahminini bilmek çöp ve acil müdahale ihtiyacını azaltıyor. Rota planlamayı ciddiye almanın yarısı bu.
2. Dayanıklı zeminde yürü ve kamp kur. Patikadan çıkmayın; çamurlu bölümü dolaşmak yerine üstünden geçin, yoksa patika her yıl genişler.
3. Atığı geri taşı. Yediğin, içtiğin, kullandığın her şey çantayla geri döner. Meyve kabuğu dâhil.
4. Bulduğunu yerinde bırak. Taş, çiçek, boynuz, kabuk... Fotoğrafını çekmek yeterli.
5. Ateşi minimize et. Ocak varsa ocak, yoksa mevcut ateş çukuru, o da yoksa hiç ateş yakmamak.
6. Yaban hayatına saygı. Beslemek yardım değil; hayvanı insana bağımlı hâle getiriyor ve sonu genelde kötü oluyor.
7. Diğer insanlara saygı. Hoparlörden müzik, doğada bir hediye değil.

Pratikte hangi seçenek daha az iz bırakır?

Yeni başlayan biri için en kafa karıştırıcı kısım burası. Aşağıdaki tablo, benim yıllar içinde deneyip yerleştirdiğim tercihleri gösteriyor.

Küçük ama çok işe yarayan alışkanlıklarım

• Çöp kesesini dışa taktım. Çantanın yan cebinde küçük bir kilitli poşet duruyor; ambalaj açar açmaz oraya gidiyor. Cebe koyunca kaybediyorsunuz.
• Yerden bir avuç fazlası. Her kampta kendi çöpümün dışında bulduğum 5-6 parçayı da alıyorum. Toplamda bu, alanı iyileştiren tek şey.
• Renk seçimi. Kalabalık bölgelerde koyu yeşil, gri, kum rengi ekipman kullanıyorum. Görsel kirlilik de bir iz.
• Kalkarken beş dakika turu. Çadırı topladıktan sonra alanın çevresinde yavaş bir tur atıp otları elle kabartıyorum, taşları bulduğum yerlere dağıtıyorum. Bu beş dakika, tüm kampın en önemli beş dakikası.
• Fotoğraf için yerinden oynatmak yok. Doğa fotoğrafçılığında en çok gördüğüm hata, kompozisyon uğruna dalı kırmak veya mantarı yerinden almak. Bir adım geri gitmek genelde daha iyi kare veriyor.

Öneri: nereden başlamalı?

Hepsini birden yapmaya çalışmayın; ben de yapamadım. İlk üç kampınızda sadece iki şeye odaklanın: hiç çöp bırakmamak ve ateş yerine ocak kullanmak. Bu ikisi, bir